In het spoor van monniken en pausen Deel 2: Châteauneuf-du-Pape

WINELIFE augustus/september 2016

In het spoor van monniken en pausen: Bourgogne en Rhône door een andere bril

In Deel 1 kon je lezen over middeleeuwse monniken die de Grand Cru’s uitvonden en er elke dag van dronken. Nu rijden we door naar Châteauneuf-du-Pape, waar de paus ooit wijngaarden liet aanleggen – terwijl hij ondertussen zelf liever een fles Bourgogne wegtikte… En waar de burgemeester het vliegende schotels verbood om te landen tussen de wijnranken. Ga mee op het vervolg van deze trip door de religieuze wijngeschiedenis!

Wijntoeristen

Wijnmaker Gressac David Teyssier
Wijnmaker David Teyssier van Domaine de Gressac

Via de A6 van Beaune naar Lyon en A7 Lyon-Marseille rijden we vervolgens langs plaatsen als Chalon, Mâcon, Condrieu, Tain-l’Hermitage en Cornas naar de zuidelijke Rhône. Uitvalsbasis hier is het natuurwijndomein Domaine de Gressac in de Gard, met oude wijngaarden waarin nooit één gifspuit is gebruikt (zie blog mei 2016). Hier trouwens geen religieuze sporen, hoewel… hun rode Madone is vernoemd naar het Mariabeeld dat verstopt is bij de wijngaarden waar de druiven voor deze cuvée groeien!

Ch du Pape rode luiken2Na een op en top Franse wijnmakerslunch in het restaurant van de Nederlandse Annemiek en Jeroen in Goudargues, rijden we naar Châteauneuf-du-Pape. Een typisch Zuid-Frans (wijn)toeristenstadje: mooi en pittoresk, maar wel om de paar meter voorzien van borden met ‘dégustation’, ‘visitez nos caves’ of ‘vin à prix domaine’. Toch hangt er iets magisch in de lucht… historie, schoonheid, tijd die stilstaat… zou dat ook nog zo zijn als hier in de zomermaanden kuddes (wijn)toeristen door de straatjes stampen? Dan is het altijd nog een optie om de wijngaarden die om het stadje heen uitwaaieren in te duiken. Indrukwekkend en vredig zijn bijvoorbeeld de wat hoger gelegen wijngaarden op het plateau van La Crau, waar het vol ligt met de beroemde galets roulés, de grote rolkeien.

La Crau
La Crau

Onder andere Domaine du Vieux Télégraphe, Henri Bonneau en Domaine du Vieux Lazaret bezitten hier percelen, die flink kunnen bakken in de zon. Ongelooflijk dat in die stenenzee zulke gezonde, oude planten kunnen groeien. Het is bekend: druivenstokken lijden graag. Of beter gezegd, ze leveren in droge, warme en schrale omstandigheden de mooiste wijn op. Aan de andere kant beschermen die meedogenloos ogende keien de ondergrond in de hete zomermaanden tegen al te veel verdamping van het schaarse vocht. 75% van de aanplant in de AOC Châteauneuf-du-Pape bestaat uit grenache noir, een laatrijpend druivenras dat hier warmbloedige, sterke, fruitige en kruidige rode wijnen oplevert. ‘In grenache we trust,’ is het motto van de vignerons hier.

Paus in Frankrijk

Clos des Papes wijngaard
Clos des Papes wijngaard bij de kasteelruïne

De naam Châteauneuf-du-Pape stamt uit de veertiende eeuw, als paus Clemens V (ook bekend van Graves grand cru Château Pape Clément) het pauselijke hof wegens een interne strijd van Rome naar Avignon verplaatst. Zijn opvolger Johannes XXII laat in de buurt een zomerverblijf bouwen, het ‘nieuwe kasteel van de paus’. Hier laat hij wijnstokken aanplanten waarvan de eerste ‘vin des papes’ wordt gemaakt. De wijn uit de omgeving van Beaune wordt ten tijde van de pausen echter als superieur gezien en door hen in grote hoeveelheden vanuit de Bourgogne ‘geïmporteerd’. De eigen wijn werd vooral als miswijn gebruikt en kreeg pas tegen 1900 zijn wereldfaam. De pauselijke wijngaarden bevonden zich binnen de kasteelmuren en zijn nog steeds in gebruik. Van het kasteel rest nu alleen nog een ruïne, nadat de Duitsers het tijdens de oorlog als munitiedepot hadden gebruikt en het in 1944 opbliezen. Vlak onder de kasteelruïne kun je in de Caves Saint Charles bij kaarslicht grootse lokale wijnen proeven in wat vermoedelijk ooit een privékelder van de pausen was…

Vliegende schotels

Clos des Papes
Clos des Papes wijngaard, tegenwoordig van Domaine Paul Avril

In 1923 worden onder leiding van Baron Pierre Le Roy de Boiseaumarié van Château Fortia regels opgesteld die de wijn van Châteauneuf-du-Pape moeten beschermen en verbeteren. Regels voor maximale rendementen, minimale alcoholniveaus, verplicht handmatig oogsten en de toegestane druivenrassen (13 maar liefst!). Vanaf 1935 neemt de rest van het land de regulering over en begint het systeem van de Appellation d’Origine Contrôlée (AOC). Châteauneuf-du-Pape kan daarnaast bogen op de bizarste wijnwet ever: tijdens de UFO-hysterie van de jaren 50 werden in het stadje herhaaldelijk onidentificeerbare, sigaarvormige objecten gespot. De toenmalige burgemeester vreesde voor het leven van zijn wijnstokken en riep in 1954 een wet in het leven die het aan vliegende schotels verbood om te landen binnen de gemeentegrenzen… De wet is nog steeds van kracht – en lijkt bijzonder effectief 😉

Maastricht

Beaune Cluny par le vignobleVanuit de Rhône en via de A6 terugrijdend naar Nederland (via Maastricht, home of the Apostelhoeve) daalt het historisch besef nog verder in. Verkeersborden met Cluny, Clos de Vougeot, Gevrey-Chambertin en Beaune zullen nooit meer hetzelfde zijn. Zonder de pausen geen Châteauneuf-du-Pape, maar zonder de monniken geen Bourgogne. En misschien zelfs helemaal geen (goede) wijn… Dat u het maar even weet.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief (en gegarandeerd verder niks!)

Meest recente berichten

Recente reacties

Archief

Categorieën

Meta

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *