Nieuwe glazenrevolutie?

Nee hoor, ik ben niet van mijn geloof gevallen (zie helemaal onderaan), maar er gebeurt hier wel iets opmerkelijks! Daarom is het tijd voor een korte follow-up van mijn gedateerde wijnglazentests (Deel 1 en Deel 2) uit 2016.

FLAVO(U)R FIRST?

Onlangs testte ik Karen MacNeil’s 3 verschillende Flavor First™ wijnglazen, die zij op de markt bracht in samenwerking met de Amerikaanse fabrikant Oneida. De glazen, van loodvrij kristal (‘crystalline‘), worden overigens geproduceerd in Duitsland! Karen MacNeil is een beroemde Amerikaanse wijncriticus en auteur van o.a. The Wine Bible, het meest verkochte wijnboek in de VS. Ze was ook correspondent voor NBC News Today Show en won een Emmy voor haar PBS-serie Wine, Food and Friends with Karen MacNeil.

Karen MacNeil
Reuk, smaak en retronasaal ‘ruiken met de mond’/’proeven met de neus’

Haar concept is simpel: het belangrijkste bij een wijnglas is smaak, FLAVOR (op z’n Amerikaans gespeld). Daar gaan we al, het woord ‘flavour’ heeft geen 1-op-1 equivalent in het Nederlands. Strikt genomen betekent smaak in het Nederlands het met de mond c.q. tong waarnemen van de basissmaken zoet, zout, zuur, bitter en umami. Maar wat Nederlanders voor het gemak vaak ‘smaak’ noemen, is in feite een complexe combinatie van smaak, geur en zelfs mondgevoel. Aroma’s die we ruiken met onze neus (denk aan frambozen, vanille of gras) kunnen we dankzij de reukreceptoren in de neus ook proeven in de mond. In feite is dat ‘ruiken met je mond’ of proeven met je neus, oftewel retronasaal proeven. En als een wijn vettig of juist slank en fris ‘smaakt’, is dat in feite een ‘filmend’ of ‘strak’ mondgevoel. Die combinatie van smaak, geur en mondgevoel is wat in het Engels met flavour wordt bedoeld.

Met als motto ‘Flavor First’ en door héél veel testen en proeven kwam Karen MacNeil tot drie verschillende wijnglazen, die door hun specifieke vorm optimaal geschikt moeten zijn voor bepaalde types wijn:

De 3 verschillende Flavor First™ glazen

Het eerste, en tevens meest spectaculaire, is het Crisp&Fresh™ glas. Dit wijnglas heeft de meest afwijkende vorm; een brede tulpvorm die we wel kennen van het ‘tulpje’ voor mousserende wijn, maar dan in een flink grotere maat. Specifiek bedoeld voor frisse, expressieve, lichte wijnen: wit, rosé én mousserend.

Voor romiger en voller wit + wat lichter/delicater en soepeler rood is er het Creamy&Silky™ glas. Denk qua wijn aan witte en rode Bourgogne of Noord-Rhône. De vorm van dit wijnglas doet denken aan het Old World Syrah glas van Riedel, maar dan wat forser.

v.l.n.r.: Crisp&Fresh™, Creamy&Silky™ en Bold&Powerful™ glas, elk gevuld met 75ml wijn

Het Bold&Powerful™ glas ten slotte heeft de meest reguliere, klassieke vorm. Het is bedoeld voor krachtige, volle, dikke, zware wijnen. Rood, maar een extreme beuker van een Chardonnay zou ook goed kunnen. Qua vorm lijkt het wel wat op het Bourgogne Pinot Noir glas van Riedel, alleen ietsje langgerekter en slanker.

Het opmerkelijke van Karen MacNeil’s glazen is dat er bewust geen theorie, maar louter ervaring achter zit. Testen, uitproberen, ervaren, en nog eens testen, uitproberen en ervaren. Al proevend kwam zij tot deze drie vormen voor drie verschillende wijntypes. Want wat bleek tijdens haar tests? De locatie van het wijdste punt van het glas bleek bepalend voor welke aroma’s, ‘smaak’ en mondgevoel worden benadrukt. Bij het Crisp&Fresh™ glas zit dit hoog, dicht bij de neus. Bij het Creamy&Silky™ glas zit het in het midden en bij het Bold&Powerful™ juist laag. Heel ontwapenend zegt MacNeil hier zelf over: ‘Ik heb nooit helemaal begrepen waaróm glazen werken. Ligt het aan het totale volume, de vorm van de bovenkant, de zijkanten? Ik kan niet uitleggen hoe dit wetenschappelijk gezien werkt, maar het is duidelijk dát hier echt iets gebeurt, en dat deze vormen werken.’

Bij de gangbare, ‘oude’ theorie over de vorm van wijnglazen is het idee, even kort samengevat:

  • Delicate, lichte wijnen hebben een smaller glas nodig, vooral bovenaan, om de delicate aroma’s te ‘vangen’
  • Volle, krachtige wijnen hebben een breed glas nodig (zowel boven als onder) om de aroma’s goed vrij te laten komen maar om niet bedwelmd te worden door de alcohol.

Voor een veel gedetailleerdere uitleg over glasvormen en hun mogelijke invloed op geur- en smaakbeleving verwijs ik hier even naar mijn artikelen van 5 jaar geleden:

Glazentest: Riedel vs. Zalto Deel 1

Glazentest: Riedel vs. Zalto Deel 2

Nu verder met de Flavor First™ glazen van Karen MacNeil:

Ik testte de 3 glazen van Karen MacNeil met de volgende wijnen:

  • een mousserende wijn (de hele ‘schone’, biologische Azimut Cava Brut Nature)
  • een frisse, eenvoudige witte Touraine Sauvignon Blanc (van Domaine Du Fraisse)
  • een volle, complexe, romige, houtgerijpte witte Bordeaux (‘Le C de Sec’ van Château Closiot)
  • een typische Provence-rosé (Rosé Infinie van Maison Meï)
  • en een krachtige en volle, houtgerijpte Spaanse fruitbom (Bodegas Piqueras Black Label)

Wat vooral opviel, was dat het Crisp&Fresh™ glas alle aroma’s versterkte, vooral de meest frisse en expressieve. Voor een alcoholrijke wijn is dit glas niet prettig, want ook die damp is veel nadrukkelijker. Maar voor zware wijnen is dit glas natuurlijk ook absoluut niet bedoeld… Verder laat dit glas de wijn ook in de mond frisser en strakker lijken, lineairder en gefocuster. Het verhoogt de zuurervaring in de mond en daar moet je van houden.

Dan kan het Creamy&Silky™ glas een uitkomst zijn, want dat laat alle aroma’s prima intact, maar zorgt dat de wijn – inderdaad! – zachter en romiger smaakt. Een minpuntje: net als bij het vorige glas (die heeft dit zelfs in extreme mate) voel je de drinkrand aan je mond, ook door de vorm die aan de bovenkant naar binnen toe krult. Je ervaart daardoor niet de ‘eenwording met de wijn’ zoals je die met een ultradun en -licht Gabriel of Zalto glas hebt, maar daar is de prijs ook naar… en de stevigheid!

Het Bold&Powerful™ glas ten slotte doet ook wat het belooft: volle, zware wijnen komen er heel goed in uit, er is een balans tussen (veel) geur en smaak. Bovendien biedt dit glas het meeste drinkcomfort; de drinkrand is mooi dun en voelt erg natuurlijk aan de mond.

Alle drie de vormen hebben dezelfde hoogte (ruim 24 cm) en dezelfde grote voet (diameter: 9 cm). Ook de drinkopening aan de bovenkant heeft bij allemaal dezelfde diameter: ca. 6 cm. Ook handig: in elk glas staat in de voet gegraveerd welk type het betreft: Crisp&Fresh, Creamy&Silky of Bold&Powerful. Vooral die laatste twee zou je anders weleens met elkaar kunnen verwarren.

Resumé

Het moet gezegd, het tulpvormige Crisp&Fresh™ glas is spectaculair als het om aroma’s gaat: het vergroot ze echt uit! Bovendien is het zeer geschikt voor mousserende wijn. Niet alleen omdat het frisheid accentueert, maar ook omdat het een met laser geëtst puntje midden in de bodem heeft, een zogeheten ‘nucleation site’, waaraan de CO2-belletjes zich hechten en vervolgens als een parelsnoer opstijgen.

Het Creamy&Silky™ glas laat wijnen inderdaad romiger en zachter smaken en is een vaak inzetbaar glas, net als het klassiekere Bold&Powerful™ glas.

De voor- en nadelen van de Flavor First™ glazen op een rijtje:

VOORDELEN:

  • Het is inderdaad ‘Flavor First’ bij deze wijnglazen! Aroma’s spelen de hoofdrol, en ook mondgevoel komt in de glazen uitstekend uit de verf, zeker bij de aangewezen wijntypes.
  • Mooi, elegant (+ wijnspecifiek) design
  • Degelijk, breken niet snel; zowel in vaatwasser + hand
  • Aangenaam groot, solide + ruim om de wijn in te walsen, ook voor minder geoefende walsers!
  • Prijs ($12,50 / $75 per set van 3×2)

NADELEN:

  • De naar binnen krullende vorm en licht verdikte rand die voelbaar is aan de lippen zorgt vooral bij Crisp&Fresh, ook enigszins bij Creamy&Silky, dat je je bewust bent van het glas.
  • De glazen zijn dikker en zwaarder dan bijvoorbeeld Gabriel en Zalto; ook daardoor ervaar je minder ‘eenwording’ met de wijn.

Conclusie

Ik ga het Crisp&Fresh™ glas beslist vaker gebruiken voor – precies! – crispy, frisse, expressieve wijnen, vooral wit én mousserend! Dit glas biedt echt iets nieuws, laat aromatische wijnen extra shinen… Ook voor zoete (dessert)wijnen werkt dit glas goed, vanwege het uitvergroten van aroma’s én zuren. Beide andere glazen kan ik aanraden om respectievelijk van een romige witte of niet te zware rode wijn te genieten, of als je gewoon lekker van een volle, dikke rode wijn wilt genieten c.q. drinken – niet ‘slechts’ proeven!

Mijn favoriete universele proefglas blijft het licht klokvormige en ultradunne ‘one-for-all’ Gabriel Glas, dat – bizar maar waar – alle soorten wijn, van mousserend tot zoet, goed laat uitkomen. Als het om drinken gaat, kan ik wel wat meer (wijnspecifiek) onderscheid maken in mijn lievelingsglazen:

Het licht klokvormige ultradunne Gabriel Glas; mijn favoriete universele proefglas, voor alle soorten wijn! Stelt nooit teleur; wel duur (€32 p/stuk voor de mondgeblazen ultralichte Gold, €14 p/stuk voor de machinegeblazen Stand’Art versie) en breekbaar…
Zalto’s witte wijnglas
Zalto’s Bordeauxglas

Naast Gabriel Glas vind ik voor elegant, licht wit Zalto’s kleine witte wijnglas nog steeds perfect. Ik heb ‘m ook extra geschikt gemaakt voor mousserende wijn door met een scherpe/kleine schroevendraaier een krasje/puntje in de bodem te maken. Zo kunnen de bubbels zich op die plek vormen en van daaruit als een parelsnoer omhoog gaan, als een soort opstijgplatform voor belletjes! Op die manier kun je een normaal (witte) wijnglas ook gebruiken voor een mousserende wijn; een geweldige tip die Joris Snelten (CEO Delta Wines) ooit gaf tijdens zijn Champagneles aan de Wijnacademie. Zoals gezegd is deze truc ook door Karen MacNeil c.q. fabrikant Oneida toegepast in haar Crisp&Fresh glas! Dat heeft namelijk een laser-gegraveerd stipje op de bodem, een zogeheten ‘nucleation site’, voor de mousse.

Voor vol en krachtig wit & rood blijf ik privé de voorkeur geven aan Zalto’s grote Bordeauxglas… Graag voeg ik Karen MacNeil’s Flavor First Crisp&Fresh™ glas aan mijn favo’s toe voor vooral het ruiken(!!) en proeven van fris en aromatisch wit, maar zeker ook voor mousserend en, af en toe, rosé. Ook kan ik haar glazenset aanraden als een degelijk, betaalbaar (machinegeblazen) en zeer functioneel alternatief voor het nog veel duurdere loodvrije kristal van Zalto, Gabriel, Riedel…

Momenteel worden de Flavor First glazen alleen nog in de VS en Canada verkocht, voor ca. $12,50 per stuk. Online zijn ze uiteraard wel te bestellen, en fabrikant Oneida is bezig met verkooppunten in Duitsland, het VK en Australië. Ik zal Europese verkooppunten hieronder vermelden zodra hier meer over bekend is.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief (en gegarandeerd verder niks!)

Meest recente berichten

Recente reacties

Archief

Categorieën

Meta

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *