Wijnmaker aan het woord / Word from the Winemaker… Tierhoek, Piekenierskloof

For English version, see below. 

Regelmatig heb ik genoeg van al die meningen over wijn, inclusief die van mezelf. Liever luister ik naar de makers ervan, degenen aan wie we die wijnen te danken hebben. De natuur maakt deze kunstwerkjes immers niet zelf…
In deze serie laat ik mijn favoriete wijnmakers aan het woord – deze editie is daarop een uitzondering, want ik stelde mijn vragen aan de bijzondere oprichtster van een biologisch wijnhuis op een magische plek:
Maak kennis met Shelley Sandell, Eigenaar van Tierhoek Wines, Piekenierskloof, Zuid-Afrika

Shelley Sandell kwam vooral door haar man Tony in de wijnindustrie terecht. Hij kwam als kind al in de ruige, verstilde regio Piekenierskloof (2 uur boven Kaapstad) en hield van het boerderijleven. In 2001 kochten zij de boerderij en het land waar zij Tierhoek Wines begonnen. Tierhoek omvat 715 hectare waarvan 18 hectare wijngaard. Door de afgelegen ligging kan hier uitstekend biologisch gewerkt worden, hoewel wilde dieren zoals dassies en bokken regelmatig schade toebrengen aan de stokken…

December 2017: een deel van de grenache is door bokken opgegeten. De dieren hebben een voorkeurvoor de jonge scheuten.

Een deel van de wijngaarden bestaat uit ongeïrrigeerde oude (60+ jaar) grenache bushvines – een specialiteit van Piekenierskloof –, ook staan er oude stokken chenin en sauvignon blanc, die laatste eveneens in bushvine en zonder irrigatie. Deze oude stokken leveren maar zo’n 3 à 4 ton fruit per hectare op, oftewel ca. 25 hl/ha aan wijn. De bodems bestaan uit verweerde zandsteen met veel kiezels en het koelt door de hoogte (800 meter boven zeeniveau!) ‘s avonds sterk af. Mede daardoor kan er zo’n twee weken later geoogst worden dan in Stellenbosch. Ondanks de vele zonne-uren en hoge dagtemperaturen hebben de druiven van dit terroir een onverwacht hoge zuurgraad. Aanzuren is bij Tierhoek nog nooit nodig geweest, haast een unicum in Zuid-Afrika. Door de hoogte en de bijbehorende dag- en nachttemperaturen en lichtintensiteit wordt het fruit in Piekenierskloof gekenmerkt door een bijzondere helderheid en puurheid.

Cheninwijngaard, aangeplant in 1977

Tony en Shelley plantten zelf blauwe Rhônerassen aan (grenache noir, syrah, mourvèdre), maar ook chardonnay en sauvignon blanc. Een klein deel van de druiven wordt verkocht aan topwijnmakers als Chris Alheit en Duncan Savage.

Tony overleed in 2007. Shelley, moeder van drie zoons, besloot hun droom voort te zetten en werd in die tropenjaren ook nog eens geconfronteerd met borstkanker, die zij overwon. Shelley Sandell wordt bijgestaan door viticulturist Ryno Kellerman en wijnmaker Roger Burton.
De wijnen van Tierhoek zijn verkrijgbaar bij Wine Matters.

Hoe ben je in de wijn terechtgekomen?

“Tony hield enorm van het boerderijleven en van dit gebied. Hij had zijn bedrijf in Kaapstad, maar kwam op vrijdag en zaterdag hierheen om op de farm te werken. Hij kwam van jongs af aan al in Piekenierskloof. Hij hield van dit gebied, net als ik.
Ik heb een opleiding van Le Cordon Bleu gedaan (gastronomie en hospitality) en was werkzaam in de voedselindustrie, waardoor ik al een aardig idee van wijn had. Bovendien waren we grote wijnliefhebbers. Ik had dus wel wat wijnkennis, maar heb nooit een opleiding tot wijnmaker gevolgd.
Wel heb ik de Diploma Course van de Cape Wine Academy gedaan. Het was lastig om tijd te vinden om te studeren. Misschien dat ik ooit nog mijn Master’s wil proberen te halen, maar voorlopig niet. Dat was de enige officiële wijnopleiding die ik heb gedaan, verder heb ik alles gewoon geleerd door het te doen en betrokken te zijn. En ik blijf leren.
Als de oogsttijd eraan komt, gaan we met elkaar de wijngaarden in en nemen we beslissingen over het oogstmoment en dergelijke. Ik heb niet veel inspraak in het wijnmaken zelf, maar wel als het om het blenden gaat. We vinifiëren in principe alle percelen apart. Ik vind het altijd geweldig om hier te komen. We proeven de wijnen en nemen samen beslissingen over wat te doen.”

Waar of van wie heb je het meest geleerd?

“Dat is absoluut Roger (=wijnmaker Roger Burton). Hij is betrokken vanaf de eerste wijn die we hier maakten. Hij woonde hier zelfs de eerste jaren.”

Welk deel van je werk kost de meeste tijd en moeite?

Enkele persoonlijke favorieten: de energieke Grenache, vol helder rood fruit, en de Straw Wine van in de buitenlucht ingedroogde Chenin Blanc

“Waarschijnlijk het saaiste deel: al het papierwerk dat gedaan moet worden. En in marketing gaat ook veel tijd en moeite zitten. Ik vind het het leukst om wijnen te proeven met klanten, om het product te verkopen en om nieuwe klanten ermee kennis te laten maken. Het contact met mensen vind ik erg fijn.
En natuurlijk hou ik ervan om op de farm te zijn, dat is altijd de meest speciale tijd voor mij. Het is hier zo vredig en mooi en je bent alleen bezig met de elementaire dingen van het leven. We hebben hier geen tv en de sterrenhemels zijn fantastisch. I love being here.”

Waar maak je je zorgen om en waar wind je je over op in de wijnwereld?

“Mijn zorgen zijn vooral financieel van aard; het is altijd een uitdaging om de zaak draaiende te houden en om een goede kwaliteit wijn te produceren tegen een redelijke prijs. En ik wil mijn medewerkers een goed inkomen en goede levensomstandigheden geven. Het is best een lastige taak om al die ballen in de lucht te houden. Het is zeker geen makkelijke weg geweest, om een wijnhuis from scratch op te bouwen en het is alleen al een grote uitdaging om het bedrijf rendabel te houden.”

Wat maakt jouw wijnen uniek?

Ik denk dat de plek waar ze vandaan komen de wijnen uniek maakt. Het bijzondere terroir van Tierhoek en deze wijnregio komt tot uitdrukking in de wijnen die we hier produceren. Net als de puurheid van het fruit. We maken onze wijnen met minimale interventie en met spontane vergistingen. Al het fruit wordt heel zacht behandeld, zo doen we het overpompen bijvoorbeeld met de hand.

Mensen of Terroir?

“Je hebt goed fruit nodig om goede wijn te maken, dat is het allerbelangrijkste. En daarbij speelt het terroir natuurlijk een cruciale rol. Maar om dat goede fruit en die goede wijn te produceren, heb je goede mensen nodig. Het is een synergie van beide.”

De wijnen van Tierhoek zijn verkrijgbaar bij Wine Matters

ENGLISH VERSION:

Regularly I’m done with all those opinions about wine, including mine. I would rather just listen to the winemakers and growers who are at the heart of these wines. Nature does not create these pieces of art on its own, after all…
In this series I give the word to my favourite winemakers – this edition makes an exception, for the special founder of an organic winery in a magical place:
Meet Shelley Sandell, Owner at Tierhoek Wines, Piekenierskloof, South Africa

Shelley Sandell ended up in the wine industry mainly because of her husband Tony. He came here, in the rough and pristine area of Piekenierskloof (2 hours north of Cape Town), from when he was a baby and he was passionate about farming. In 2001 they bought the farm and the land where they started Tierhoek Wines. Tierhoek consists of 715 hectares of which 18 hectares are under vine. The remote location is very favourable for organic farming, although wild animals such as dassies and the buck damage the vines on a regular basis…

December 2017: part of the Grenache has been eaten by the buck. The animals prefer the young shoots.

Part of the vineyards consists of unirrigated old (60+ years old) Grenache bushvines – a speciality of Piekenierskloof –, as well as old Chenin and Sauvignon Blanc, the latter also in bushvine and without irrigation. These old vines only yield 3 to 4 tonnes of fruit per hectare, which equals about 25 hl/ha of wine. The soils consist of decomposed sandstone with a lot of pebbles. Because of the altitude (800 meters above sea level!) the area has very cool nights and harvest usually starts two weeks later here than in Stellenbosch. In spite of the sunny days and high day temperatures the grapes of this terroir have an unexpectedly high acidity; adjusting with tartaric acid has never been necessary at Tierhoek, which is quite unique in South Africa. Thanks to the altitude and the day and night temperatures and light intensity that come with this, the Piekenierskloof fruit has a unique brightness and purity.

Chenin block, planted in 1977

Tony and Shelley planted red Rhône varieties (Grenache Noir, Syrah, Mourvèdre), as well as Chardonnay and Sauvignon Blanc. A small portion of the grapes is being sold to top winemakers such as Chris Alheit and Duncan Savage.

Tony passed away in 2007. Shelley, mother of three sons, decided to continue their dream. She then was confronted with breast cancer and chemo therapy but managed to overcome her illness. Shelley Sandell is assisted by viticulturist Ryno Kellerman and winemaker Roger Burton. 
Tierhoek wines are distributed by Wine Matters.

How did your wine career start and develop?

“Tony was passionate about farming and the area, he had a manufacturing business in Cape Town but he loved farming. He came here in Piekenierskloof from when he was a baby. He just loved the area, and so do I.
I did Le Cordon Bleu (the culinary and hospitality school) and I was involved in the food industry so I had a good idea about wine, and obviously we were quite keen wine drinkers. So I had some wine knowledge, but no formal training, and no winemaking training.
I did do Cape Wine Academy till the Diploma Course. It was quite challenging to find time to actually study. I may one day do my Master’s but not at the moment. That’s the only real formal education I had in the wine industry, everything else I’ve just learned, from just being involved in it. And I’m still learning.
When it comes to harvest time we’ll go through the vineyards and we’ll taste the grapes and make decisions about when to harvest. I don’t have much to say in the general winemaking, but I do when it comes to the blending. We usually vinify everything separately from the different blocks that we have. And I’m always keen to come here. We always taste the wine together and make decisions about what to do.”

Where, or from whom, did you learn the most?

“Roger (=winemaker Roger Burton), definitely. He has been involved on the property from the first wine we produced. He lived here for the first few years.”

Which part of your job requires the most time and effort?

Some personal favourites: the Grenache, full of energy and bright red fruit, and the unique Straw Wine made from air-dried Chenin Blanc

“Probably the boring part: the administration, all that paperwork that needs to get done. And I think marketing wine takes a lot of effort too. I like going out and tasting wines with consumers, selling the product and introducing the wine to new customers. That part of being with people is really nice.
And obviously I enjoy being on the farm. That’s the special time for me. It’s peaceful and it’s lovely. You just do the simple things in life. We don’t have television here and the stars are absolutely amazing at night. I love being here.”

What do you worry about, or what angers you in the world of wine?

“Financially; that’s obviously always a concern, keeping business going, and producing good quality wine for a fair price and therefore sustaining the business. And also my workforce; giving them a good income and good living conditions. It’s hard to juggle all those things.
It certainly hasn’t been an easy journey, starting a wine brand from scratch. It has been challenging just sustaining the business.
And farming has challenges, because it’s always nature that comes along and there’s no way of controlling it. For example, in 2011 we lost almost half our crop through frost in November.”

What do you like most about your own wines and what makes them unique?

I think the place from where they come makes them unique. The uniqueness of the Tierhoek terroir and this winegrowing area shines through in the wines that we produce. So does the purity of the fruit. We do very little intervention in our winemaking and we do natural fermentations. We just do pumpovers by hand so it’s all very gently treated.

People or Terroir?

“You’ve got to have good fruit to make good wine, that’s the first and foremost. And that obviously ties in with your terroir. But in order to produce that good fruit and good wine you need good people. It’s a synergy of both.”

Tierhoek wines are distributed by Wine Matters

Maak ook kennis met de andere wijnmakers:

Meet the other winemakers:

#1 Niels Verburg, Luddite Wines

#2 Sébastien Khoury, Domaine de Baal

#3 Catherine Marshall

Schrijf je in voor de nieuwsbrief (en gegarandeerd verder niks!)

Meest recente berichten

Recente reacties

Archief

Categorieën

Meta

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *